Tập tính của loài bản địa vùng Đông Nam Bộ

Ong dú không có ngòi đốt, nhưng không phải loài nào cũng phản ứng giống nhau khi bị động.

Biết trước tập tính của loài mình nuôi thì đỡ bất ngờ, nhất là với người mới.

Phản ứng khi bị động

Đây là điều người mới quan tâm nhất, và cũng là chỗ hay bị hiểu sai.

Không loài ong dú nào có ngòi đốt. Nhưng khi thấy động, chúng vẫn bảo vệ tổ theo cách riêng.

Có loài bu lên tay và tóc rất nhiều, cắn nhẹ kiểu nhột chứ không đau. Có loài chỉ lượn quanh rồi bỏ đi.

Vài loài còn tiết ra chất có mùi khi bị động, mùi này bám vào tay một lúc.

Không loài nào gây nguy hiểm, chỉ là mức phiền phức khác nhau.

Giờ hoạt động trong ngày

Không phải loài nào cũng ra vào cùng khung giờ.

Có loài ra rất sớm khi nắng vừa lên, có loài đợi ấm hơn mới ra.

Ở vùng có đêm lạnh thì khác biệt này càng rõ, vì loài chịu lạnh kém hơn sẽ ra muộn và về sớm.

Với người nuôi thì điều này quan trọng khi quan sát: phải nhìn đúng khung giờ hoạt động của loài mình nuôi, nếu không sẽ tưởng đàn yếu.

Cách xác định đơn giản: đứng nhìn vài buổi ở các giờ khác nhau, rồi chọn khung giờ đông nhất làm chuẩn để so về sau.

Thao tác cho hợp với tập tính

Với loài hay bu thì làm chậm và nhẹ, tránh động mạnh vào thùng.

Mặc áo dài tay khi thao tác nếu thấy khó chịu, dù không bắt buộc vì chúng không đốt.

Tránh dùng nước hoa hoặc kem có mùi mạnh khi làm việc với đàn.

Làm vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh giữa trưa nắng khi đàn đang căng.

Với loài hiền hơn thì mọi thứ dễ hơn, nhưng nguyên tắc vẫn vậy.

Người mới nên biết trước gì

Điều quan trọng nhất: bị bu không nguy hiểm. Nhiều người hoảng lần đầu rồi làm động mạnh, khiến đàn càng căng.

Cứ đứng yên hoặc bước ra xa vài mét, chúng sẽ tự bỏ đi sau một lúc.

Đừng đập hoặc phủi mạnh, vì làm vậy chỉ khiến chúng bám chặt hơn.

Ở Ong Dú Bản Địa, khách mua tổ lần đầu đều được nói trước điều này, và phần lớn sau vài lần là quen.

Tập tính cũng khác giữa các đàn

Ngay trong cùng một loài, đàn này có thể phản ứng mạnh hơn đàn kia.

Đàn đang yếu hoặc vừa bị kiến quấy thường căng thẳng hơn.

Đàn mới chuyển về chỗ mới cũng vậy trong vài tuần đầu.

Vì vậy nếu thấy một đàn bỗng phản ứng khác thường thì đó có thể là dấu hiệu đàn đang có chuyện, chứ không phải đặc tính loài.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Đập hoặc phủi mạnh khi bị ong bu
• Thao tác giữa trưa nắng khi đàn đang căng
• Dùng nước hoa hoặc kem mùi mạnh khi làm việc với đàn

Câu hỏi thường gặp

Ong dú có đốt được không?

Không. Chúng không có ngòi đốt, chỉ bu và cắn nhẹ.

Bị ong bu thì làm sao?

Đứng yên hoặc bước ra xa vài mét. Đừng đập hay phủi mạnh.

Có cần đồ bảo hộ không?

Không bắt buộc. Áo dài tay là đủ nếu thấy khó chịu.

Nhà có trẻ nhỏ nuôi được không?

Được, vì chúng không đốt. Nhưng nên đặt tổ lệch khỏi lối đi chính.

Đàn bỗng phản ứng mạnh hơn bình thường là sao?

Có thể đàn đang yếu hoặc vừa bị quấy. Nên kiểm tra chống kiến và chỗ đặt.