Dấu hiệu đàn bản địa đã đủ sức tách
Thấy đàn đông là muốn tách. Đây là chỗ người mới nôn nóng nhất, và cũng là nguyên nhân mất đàn phổ biến thứ hai sau kiến.
Tách sớm thì cả tổ mẹ lẫn tổ con đều yếu, và có khi mất cả hai.
- Đàn phải dư sức rõ ràng chứ không chỉ đông quân
- Chỉ tách trong tháng 5 đến tháng 11, không tách sát tháng 1 đến tháng 3
- Đàn mới mua về phải qua ít nhất một năm mới tách
- Không tách hai lần trong cùng một năm
Dấu hiệu đàn đủ sức
Quân đông và ổn định qua nhiều tuần, không phải đông một đợt rồi thưa lại.
Lượt ong ra vào nhộn nhịp đều đặn vào buổi sáng, và có nhiều con mang phấn về.
Thấy ong non tập bay trước cửa vào giữa trưa nắng, nghĩa là chúa đang đẻ mạnh.
Mở thùng thấy dự trữ dày và vùng ấu trùng rộng, có nhiều lứa ở các độ tuổi khác nhau.
Đủ bốn dấu hiệu này, và đang trong tháng 5 đến tháng 11, thì mới nên tính chuyện tách.
| Dấu hiệu | Đủ sức tách | Chưa nên tách |
|---|---|---|
| Quân | Đông, ổn định nhiều tuần | Đông một đợt rồi thưa |
| Phấn mang về | Nhiều, đều đặn | Thưa thớt |
| Ong non tập bay | Thấy thường xuyên | Ít hoặc không thấy |
| Dự trữ trong tổ | Dày | Mỏng |
| Vùng ấu trùng | Rộng, nhiều lứa | Hẹp |
| Thời điểm trong năm | Giữa tháng 5 đến tháng 11 | Sát tháng 1 đến tháng 3 |
| Tuổi đàn | Đã ổn định từ một năm trở lên | Mới mua về |
Thời điểm trong năm
Giữa tháng 5 đến tháng 11 là lúc hợp nhất. Nguồn hoa dồi dào, đàn đang sung, và còn nhiều tháng để cả hai bên gây dựng trước mùa khó.
Đầu mùa mưa thì hơi sớm, vì đàn vừa hồi sau tháng 1 đến tháng 3 chưa lâu.
Cuối mùa mưa thì muộn, vì tổ con không kịp gây dự trữ trước khi vào tháng 12 đến tháng 4.
Và tuyệt đối không tách trong tháng 1 đến tháng 3. Lúc đó cả hai bên đều không đủ sức, và thường mất cả hai.
Vì sao tách sớm lại hỏng cả hai
Tách là chia đôi mọi thứ: quân, dự trữ, và vùng ấu trùng.
Đàn chưa đủ sức thì sau khi chia, cả hai bên đều dưới ngưỡng cần thiết để tự vận hành.
Bên không có chúa phải gây chúa mới, mà việc đó cần quân đông và ấu trùng đủ non. Thiếu thì không gây được.
Bên có chúa thì mất một nửa quân, phải mất nhiều tuần mới hồi.
Nếu sau đó gặp mùa khó thì cả hai đều không qua nổi.
Đàn mới mua về
Nguyên tắc ở Ong Dú Bản Địa: đàn mới nhận về phải qua ít nhất một năm mới tách.
Lý do là đàn cần thời gian định vị lại ở chỗ mới, làm quen nguồn hoa quanh đó, và gây lại dự trữ.
Nhiều người mới mua tổ về vài tháng thấy đàn lên là tách ngay, rồi mất cả hai.
Kiên nhẫn một năm thì năm sau tách được an toàn, và từ đó nhân dần lên.
Không tách quá dày
Một đàn khoẻ thường chỉ nên tách một lần mỗi năm, và có năm nên bỏ qua.
Tách liên tục thì đàn mẹ không bao giờ hồi hẳn, và chất lượng cả dòng đi xuống.
Cũng đừng tách hết mọi đàn đủ sức trong cùng một năm. Nên giữ lại vài đàn nguyên để có nguồn dự phòng và để thu mật.
Ở Ong Dú Bản Địa, mỗi năm chỉ tách một phần số đàn đủ điều kiện, phần còn lại để nguyên.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Tách ngay khi thấy đàn đông mà chưa ổn định
- Tách đàn mới mua về trong năm đầu
- Tách hết mọi đàn đủ sức trong cùng một năm
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu tách một lần?
Một lần mỗi năm với đàn khoẻ, và có năm nên bỏ qua.
Đàn mới mua bao giờ tách được?
Sau ít nhất một năm, khi đàn đã ổn định ở chỗ mới.
Tách vào tháng nào?
Giữa tháng 5 đến tháng 11, khi nguồn hoa dồi dào.
Tách rồi bao lâu đàn hồi?
Vài tháng nếu tách đúng lúc và đúng cách.
Có nên tách để bán tổ không?
Được nếu đàn dư sức thật. Tách vì cần tiền mà đàn chưa đủ thì mất cả hai.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Tách đàn bản địa từng bước
Chuẩn bị những gì, làm vào lúc nào và chia theo tỉ lệ ra sao. Quy trình từng bước mà Ong Dú Bản Địa đang áp dụng cho mỗi lần tách.
Theo dõi hai đàn trong tám tuần sau tách
Mốc thời gian cần nhớ và dấu hiệu tương ứng ở từng mốc. Cách biết được bên nào có chúa mà không cần phải mở thùng ra tìm.
Tăng số tổ mà giống bản địa vẫn khoẻ
Nhân quá nhanh thì cả dòng đi xuống, nhân chậm thì lâu có quy mô. Cách cân bằng để trại lớn dần mà đàn vẫn giữ được sức.
Chọn đàn mẹ trong nhóm giống bản địa
Không phải đàn nào đang đông quân cũng nên đem nhân. Tiêu chí chọn đàn mẹ và vì sao việc này cần có sổ ghi chép ngay từ đầu.
Khi một bên không gây được chúa thì làm gì
Ghép là cách giữ lại phần quân còn sót của một đàn không cứu được. Điều kiện cần có, cách làm từng bước và những gì cần tránh.
Tổ mới tách mãi không lên vì đâu
Không phải lúc nào cũng do mất chúa như nhiều người vẫn nghĩ. Bốn nguyên nhân hay gặp nhất và cách loại trừ từng cái một.
›
×
Các loài ong dú bản địa Việt Nam: đặc điểm nhận dạng, phân bố theo vùng, tập tính khác nhau giữa các loài, loài nào hợp nuôi lấy mật và loài nào chỉ nên giữ giống. Thiên về kiến thức loài và sinh học.
Thương hiệu bởi Tên Miền Đẳng Cấp
© 2026 Ong Dú Bản Địa. Mọi quyền được bảo lưu. · Bản quyền · OD-D352-00A3