Người sắp tách đàn lần đầu thường hỏi cần lưu ý gì. Câu trả lời đầy đủ thì dài, nhưng nếu rút gọn thì chỉ còn vài điều.
Đây là những thứ đáng nhớ nhất.
- Đợi thêm một mùa nữa gần như luôn là lời khuyên đúng
- Chia sao cho bên nào cũng có ấu trùng non
- Sau khi tách thì để yên sáu tuần
- Ghi lại mọi thứ ngay từ lần đầu
Nếu chỉ nói được một điều
Đợi thêm một mùa nữa.
Gần như mọi lỗi trong việc nhân giống đều bắt nguồn từ chuyện vội: tách khi đàn chưa đủ sức, tách sai mùa, tách đàn mới mua về.
Chờ thêm một mùa thì đàn khoẻ hơn, mình cũng biết nhiều hơn, và tỉ lệ thành công cao hơn hẳn.
Không ai mất gì vì chờ thêm một mùa. Nhưng tách sớm thì có thể mất cả hai đàn.
| Nếu được nói | Lời khuyên |
|---|---|
| Một điều | Đợi thêm một mùa nữa |
| Hai điều | Thêm: chia sao cho bên nào cũng có ấu trùng non |
| Ba điều | Thêm: sau khi tách thì để yên sáu tuần |
| Bốn điều | Thêm: ghi lại mọi thứ ngay từ lần đầu |
| Năm điều | Thêm: chỉ tách một đàn trong lần đầu |
Ba lời khuyên tiếp theo
Chia sao cho bên nào cũng có phần bọng chứa ấu trùng non. Vì không biết chúa ở lại bên nào, bên kia phải còn nguyên liệu để gây chúa mới.
Sau khi tách thì để yên. Sáu tuần không mở thùng, chỉ đứng ngoài nhìn. Đây là phần khó nhất về mặt tâm lý.
Ghi lại mọi thứ ngay từ lần đầu: ngày tách, đàn mẹ, chia thế nào, kết quả ra sao. Lần thứ ba đọc lại là thấy quy luật.
Những gì không cần lo
Không cần tìm chúa. Với ong dú thì việc đó khó và không cần thiết, dấu hiệu gián tiếp đủ dùng.
Không cần dụng cụ đặc biệt. Dao mỏng, thìa nhỏ, khăn sạch là đủ.
Không cần đồ bảo hộ, vì chúng không đốt.
Không cần lo bị ong bu. Đứng yên vài phút là chúng bỏ đi.
Phần lớn lo lắng của người mới là về những thứ này, trong khi vấn đề thật lại nằm ở chỗ khác.
Sai lầm không đáng sợ
Ai cũng mắc lỗi trong những lần tách đầu. Điều đó bình thường.
Đáng sợ hơn là mắc cùng một lỗi nhiều lần vì không ghi lại.
Và đáng tiếc hơn là bỏ cuộc sau lần đầu không thành, trong khi lần thứ hai thường khá hơn nhiều.
Coi vài lần đầu là học phí. Học phí đó rẻ hơn nhiều so với việc không bao giờ tự nhân được đàn.
Điều cuối cùng
Nhân giống không phải cuộc đua. Không ai chấm điểm mình theo số tổ tăng thêm mỗi năm.
Một đàn được tách đúng lúc, chia đúng cách, rồi để yên đúng thời gian, có giá trị hơn ba đàn tách vội.
Nghề này thưởng cho người kiên nhẫn, và phần lớn sai lầm đều bắt nguồn từ chuyện vội.
Trại chỉ nhân giống từ đàn trong vùng, không nhập giống từ nơi khác và không bắt tổ hoang.
Và nếu lần đầu chưa thành thì cũng không sao. Người nuôi lâu năm nào cũng có vài lần tách hỏng trong những mùa đầu, chỉ là về sau ít ai kể lại. Hỏi thẳng thì phần lớn đều thừa nhận, và đó là điều nên biết trước khi bắt đầu.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Tách vì sốt ruột muốn tăng số tổ
- Bỏ cuộc sau lần tách đầu không thành
- Không ghi lại nên lặp lại cùng một lỗi
Câu hỏi thường gặp
Lời khuyên quan trọng nhất là gì?
Đợi thêm một mùa nữa trước khi tách.
Có cần dụng cụ đặc biệt không?
Không. Dao mỏng, thìa nhỏ, khăn sạch là đủ.
Lần đầu không thành thì sao?
Ghép quân về đàn khác, ghi lại nguyên nhân, và mùa sau làm lại.
Có cần tìm chúa khi tách không?
Không. Chia sao cho hai bên đều có ấu trùng non là đủ.
Bao lâu thì tự tin tách đàn?
Thường sau hai ba lần, khi đã thấy được quy luật từ sổ ghi chép.