Câu hỏi rất hay gặp: nên mua mấy tổ cho lần đầu.
Câu trả lời ngắn là hai tới ba. Nhưng lý do đằng sau đáng nói hơn con số.
- Hai tới ba tổ là mức hợp lý cho người mới
- Một tổ thì không có gì để so sánh
- Nhiều tổ thì lỗi năm đầu nhân lên theo số lượng
- Nuôi trọn một năm rồi mới tính mở rộng
Vì sao không nên mua một tổ
Nuôi một tổ thì không có gì để so.
Đàn ra vào thưa thì không biết là bình thường theo mùa hay có vấn đề riêng. Có hai ba tổ thì nhìn cái này so cái kia là biết ngay.
Ngoài ra một tổ mà mất thì phải bắt đầu lại từ đầu, mất luôn cả năm.
Vì vậy dù chỉ định nuôi cho vui thì cũng nên có ít nhất hai tổ.
| Số tổ ban đầu | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Một tổ | Ít vốn | Không có gì để so, mất là hết |
| Hai tổ | Có cái so, vốn vừa phải | Vẫn ít nếu mất một |
| Ba tổ | So sánh tốt, chịu được mất một | Vốn cao hơn chút |
| Bốn tới năm tổ | Nhân đàn nhanh hơn | Lỗi năm đầu nhân lên |
| Nhiều hơn | Chỉ hợp người đã có kinh nghiệm | Rủi ro cao |
Vì sao không nên mua nhiều
Năm đầu là năm mắc nhiều lỗi nhất: mở thùng quá nhiều, đặt sai chỗ, quên chống kiến, thu mật sai lúc.
Những lỗi đó áp cho tất cả các tổ cùng lúc. Nuôi ba tổ mà làm sai thì mất một hai. Nuôi mười tổ mà làm sai thì mất năm sáu.
Sai lầm nhân lên đúng bằng số tổ.
Ngoài ra nhiều tổ cùng lúc thì cũng khó theo dõi kỹ từng đàn, mà năm đầu chính là năm cần theo dõi kỹ nhất để học.
Nuôi trọn một năm
Đây mới là điều quan trọng hơn con số.
Một năm là đủ để thấy trọn chu kỳ: đàn lên trong tháng 5 đến tháng 11, chững lại trong tháng 1 đến tháng 3, rồi hồi lại.
Qua được mốc đó thì mới hiểu nhịp và mới đánh giá được mình có hợp với nghề không.
Mở rộng trước khi trải qua trọn một năm thì thực chất là mở rộng mà chưa biết mình đang làm gì.
Ở Ong Dú Bản Địa, người mới luôn được khuyên nuôi trọn một năm với hai ba tổ trước khi mua thêm.
Nếu có điều kiện và muốn nhanh hơn
Có người muốn làm quy mô ngay từ đầu và có vốn để làm.
Cách an toàn hơn là chia làm hai đợt: mua ba tổ trước, nuôi một mùa, rồi mua thêm sau khi đã biết mình sai ở đâu.
Nếu vẫn muốn mua nhiều ngay thì nên nhờ người có kinh nghiệm theo sát trong năm đầu.
Và chuẩn bị tinh thần rằng tỉ lệ mất đàn năm đầu sẽ cao hơn.
Ngân sách nên chia thế nào
Nhiều người dồn hết vào tiền mua tổ rồi không còn gì cho phần còn lại.
Nhưng chỗ đặt tổ, chân chống kiến, mái che cũng cần chi, và đó là những khoản không nên tiết kiệm.
Cách chia hợp lý: phần lớn cho tổ giống, phần còn lại cho chỗ đặt và chống kiến.
Thà mua hai tổ tốt kèm chỗ đặt chuẩn còn hơn bốn tổ mà đặt tạm bợ.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Mua một tổ duy nhất cho lần đầu
- Mua nhiều tổ ngay vì thấy giá tốt
- Dồn hết ngân sách vào tiền mua tổ
Câu hỏi thường gặp
Nên mua mấy tổ?
Hai tới ba tổ đã ổn định.
Mua một tổ có được không?
Được nhưng không có gì để so sánh, và mất là phải bắt đầu lại.
Bao lâu thì mua thêm?
Sau khi nuôi trọn một năm và đã qua một mùa khó.
Muốn làm quy mô ngay thì sao?
Nên chia làm hai đợt, hoặc nhờ người có kinh nghiệm theo sát năm đầu.
Ngân sách nên chia thế nào?
Phần lớn cho tổ giống, phần còn lại cho chỗ đặt và chống kiến.